maandag 19 december 2005

Een gen in de soep

Is onze voeding nog gezond ? Wij brave Belgjes staan er in feite nooit bij stil. De supermarkt presenteert veilige producten die zogezegd van nabij gecontroleerd werden. Logisch dat er een controle is, stel je voor dat er iemand vergiftigd is en een proces tegen de producent aanspant ?

Genetisch gemanipuleerd of niet ? Dat kan toch geen kwaad. Waarom staan die groene groeperingen daar zo sceptisch tegenover ? Er is geen enkel bewijs dat een gemanipuleerd gewas de gezondheid zou kunnen schaden. De mensheid veredelt al duizenden jaren gewassen waarbij 50 % nieuwe genen in een jongske komen. Als men manipuleert komt er misschien 0.0001 % of nog veel minder nieuwe genen in een plant.

Wij importeren wereldwijd à volonté genetisch gewijzigde gewassen terwijl wij er hier zelf geen zouden mogen telen ? Enkel Spanje teelt nu "gemanipuleerde" gewassen met een spectaculair hoger rendement per are als gevolg.

De groene jongens hebben de publieke opinie in Zwitserland weten te overtuigen tegen zulke gewassen te zijn tijdens de laatste volksraadpleging.

Er is zo te zien nog veel werk aan de winkel in Brussel en Straatsburg. Landbouw is de grootste uitgavepost binnen te EU terwijl de EU nog geen reglementering heeft op vlak van transgene gewassen. Waarom besteden wij eigenlijk ons geld aan zo'n instelling ?

Marc Van Montagu, gerenomeerd wetenschapper aan het VIB en zijn team besteden avant-garde werk op het gebied van genetische plantenbehandeling. Nu maar hopen dat de groentjes geen roet in het eten komen smijten.

link : http://www.canvas.be/canvas_master/programmas/overleven/c_overleven_051204_genindesoep/index.shtml
link : www.vib.be

2 opmerkingen:

Rebecca zei

mooi verslagje!
Het standpunt van de europese unie omtrent genetisch gemanipuleerde gewassen is gebaseerd op "het onzekerheidsprincipe". Dat wil zeggen, zolang het niet bewezen is dat genetische transformatie niet schadelijk kan zijn voor de gezondheid of voor het milieu, willen ze de kat uit de boom kijken. Als de schadelijke effecten dan tevoorschijn komen zal Europa de enigste vrijwaarde spot op de aardbol zijn, prachtig!
Er is geen enkel reden om te denken dat genetisch getransformeerd voedsel schadelijk zou zijn voor de gezondheid. Het stokpaardje van activisten is echter het gevaar voor uitkruising en daaraan gekoppelde bedreiging voor de biodiversiteit. Spijtig genoeg hebben de reporters van "een gen in de soep" gefocuseerd op een wat ongelukkige en weinig overtuigende uitspraak van onze Marc hieromtrent. Feit is echter dat, als een genetisch gemanipuleerd gewas uitkruist, dat in de eerste plaats enorm nadelig zou zijn voor het bedrijf dat het gemanipuleerd zaad verkoopt. Om dit te begrijpen moet er wat dieper ingegaan worden op de manier waarop verbeterde gewassen ontwikkeld worden: Men moet een herbicide ontwikkelen of ontdekken dat snel door bacterien in de grond wordt afgebroken. Vervolgens moet men het gen uit die bacterien identificeren dat verantwoordelijk is voor hun capaciteit om dat herbicide af te breken, en dat gen in het genoom van het landbouwgewas incorporeren. Het landbouwgewas zal dan resistent zijn voor dat herbicide, maar niet het onkruid dat ernaast groeit. Een bedrijf kan dus grote winst maken door het zaad van dat gewas en het bijhorende herbicide te verkopen. Als de resistentie echter uitkruist naar het onkruid, moet het hele proces van ontwikkeling opnieuw beginnen, een miljardeninvestering. Er wordt dus wel voldoende onderzoek gedaan om de kans op uitkruisen te minimaliseren. Bijvoorbeeld werkt men meestal op die manier dat een deel van de transformatie in het genoom van de plant zit en een ander deel in het mitochondriaal genoom. Los van elkaar zijn de twee delen waardeloos en de kans dat beide uitkruisen in hetzelfde "uitkruisings event" is nagenoeg onbestaande. Waarom kan er dan zo moeilijk komaf gemaakt worden met het paniekzaaien van de groenen? Dat ligt deels aan de eigenschap van wetenschappers van steeds te willen exact antwoorden. Als men hen vraagt: "KAN het dat een gemanipuleerd gewas uitkruist?", zal de wetenschapper het niet kunnen laten te zeggen: "ja, het KAN". Maar hijzelf zal erbij weten dat het niet zal gebeuren, terwijl de vraagsteller met de verkeerde boodschap naar huis gaat.
Het punt is dus dat in 1 uitzending van 40 minuten geen juist en duidelijk beeld kan gegeven worden van wat genetische transformatie inhoudt. Het zou misschien een goed idee zijn een volledige reeks van bvb 10 uitzendingen uit te trekken om de verschillende aspecten van dit onderwerp te duiden.

Rebecca zei

Genen "en masse" binnenbrengen in het genoom van planten dateert inderdaad niet van de laatste jaren. Bij traditionele veredeling wordt daar niet bij stilgestaan. Arabidopsis (de zandraket), de modelplant van 't moment, heeft 25000 genen. transformatie met 1 gen (het minimum dus) betekent dus dat 0,004% van zijn genen zullen getransformeerd zijn. Maar bon, er is aangetoond dat introductie van 1 gen, afhankelijk van welk gen het is, een invloed kan hebben op het expressieniveau van bvb 1% van de genen van de plant. Planten zijn in staat zich aan te passen aan een ander genoom. Er is bij planten in de natuur ook een enorme variatie in het genoom binnen dezelfde soort. Dit maakt deel uit van de strategie van planten om als soort te overleven in veranderende omgevings-omstandigheden. Want weglopen kunnen ze niet.
Om op het onderwerp terug tekeren: het belang van de verglijking met traditionele veredeling is dat men bij gerichte transformatie een veel beter zicht heeft van wat er gebeurt. Gewone kruising is eigenlijk een paardemiddel waarbij je de helft van het genoom van een plant overbrengt in de hoop dat het ene kenmerk dat je wenst erbij zal zitten.